Dokument CMR, kto go wypełnia i co wpisać w każde pole

Kto wypełnia list przewozowy CMR

List wystawia nadawca, czyli strona, która zleca przewóz i przekazuje towar. Nadawca odpowiada za prawdziwość danych, które wpisuje: nazwy stron, opis towaru, liczbę sztuk, wagę, dołączone dokumenty. Jeśli błędne dane wpisane do listu spowodują szkodę, ciężar odpowiedzialności leży po jego stronie.

W codziennej praktyce wygląda to inaczej niż w teorii. Dane do listu zwykle przygotowuje spedytor lub dyspozytor na podstawie zlecenia transportowego, a kierowca dostaje gotowy wydruk albo pusty formularz do uzupełnienia na rampie. Przewoźnik sprawdza zgodność wpisów z towarem, wpisuje swoje zastrzeżenia, jeśli ma wątpliwości, i podpisuje. Odbiorca kwituje przyjęcie w ostatnim polu.

Z tego powodu najwięcej błędów powstaje w jednym miejscu: dane ze zlecenia są przepisywane ręcznie na formularz, często w pośpiechu i często drukowanymi literami, które trudno odczytać na trzecim egzemplarzu przebitym kalką. Program, który odczytuje zlecenie i wypełnia pola listu, usuwa ten etap. Opisujemy to na stronie program CMR.

24 pola listu CMR po kolei

Wzór listu ma 24 numerowane pola. Kolejność jest ta sama na każdym formularzu, choć rozmieszczenie na kartce bywa różne. Poniżej każde pole z krótkim wyjaśnieniem, co się w nim znajduje.

• Pole 1, nadawca: nazwa lub nazwisko, adres i kraj osoby, która zleca przewóz i przekazuje towar.
• Pole 2, odbiorca: nazwa, adres i kraj podmiotu, któremu towar ma być wydany.
• Pole 3, miejsce przeznaczenia: miejscowość i kraj, gdzie ma nastąpić dostawa. Adres rozładunku może się różnić od adresu odbiorcy z pola 2.
• Pole 4, miejsce i data załadowania: gdzie i kiedy przewoźnik przejął towar.
• Pole 5, załączone dokumenty: wykaz dokumentów przekazanych kierowcy, na przykład faktura, specyfikacja, dokumenty celne, świadectwa.
• Pola 6 do 9, towar: znaki i numery, liczba sztuk, sposób opakowania i rodzaj towaru. Przy towarach niebezpiecznych dopisuje się także numer ONZ, klasę i nazwę zgodnie z przepisami ADR.
• Pole 10, numer statystyczny: kod towaru używany w statystyce i odprawie celnej, jeśli jest wymagany.
• Pole 11, waga brutto w kilogramach: waga towaru razem z opakowaniem. Dla odpowiedzialności przewoźnika ma to bezpośrednie znaczenie.
• Pole 12, objętość w metrach sześciennych: wpisywana, gdy ma znaczenie dla rozliczenia lub załadunku.
• Pole 13, instrukcje nadawcy: polecenia dotyczące odprawy celnej, terminu dostawy, sposobu postępowania z towarem.
• Pole 14, postanowienia o przewozie: informacja, kto płaci za fracht (franco, czyli płaci nadawca, albo niefranco, czyli płaci odbiorca).
• Pole 15, zwrot pobrania: kwota, którą przewoźnik ma pobrać od odbiorcy przy wydaniu towaru, jeśli strony tak ustaliły.
• Pole 16, przewoźnik: nazwa, adres i kraj firmy, która wykonuje przewóz.
• Pole 17, kolejni przewoźnicy: dane podwykonawców, jeśli przewóz wykonuje kilku przewoźników.
• Pole 18, zastrzeżenia i uwagi przewoźnika: miejsce na uwagi o stanie towaru, opakowania i rzeczywistej liczbie sztuk.
• Pole 19, postanowienia szczególne: dodatkowe ustalenia stron, na przykład termin dostawy albo wykaz kosztów.
• Pole 20, do zapłacenia: tabela kosztów z podziałem na część płaconą przez nadawcę i przez odbiorcę oraz walutę.
• Pole 21, sporządzono w: miejscowość i data wystawienia listu.
• Pole 22, podpis i stempel nadawcy.
• Pole 23, podpis i stempel przewoźnika.
• Pole 24, towar otrzymałem: miejsce, w którym odbiorca potwierdza odbiór, wpisuje datę i podpisuje.

Na formularzach spotyka się dodatkowe pola poza tymi 24, na przykład na numer rejestracyjny pojazdu. Mają one charakter pomocniczy i zależą od wydawcy druku.

Egzemplarze listu CMR i dla kogo są

Konwencja przewiduje sporządzenie listu w trzech oryginalnych egzemplarzach, podpisanych przez nadawcę i przewoźnika. Podpisy mogą być wydrukowane lub zastąpione stemplem stron, jeśli pozwala na to prawo kraju, w którym wystawiono list. Pierwszy egzemplarz otrzymuje nadawca, drugi jedzie z towarem i trafia do odbiorcy, trzeci zatrzymuje przewoźnik.

• Egzemplarz nadawcy służy jako dowód zawarcia umowy i przyjęcia towaru oraz do rozliczeń z kontrahentem.
• Egzemplarz towarzyszący ładunkowi odbiorca podpisuje przy wydaniu, a przewoźnik zwraca kopię nadawcy lub zleceniodawcy jako dowód dostawy.
• Egzemplarz przewoźnika pozostaje w jego dokumentacji i jest podstawą roszczeń oraz rozliczenia frachtu.

Jeśli ładunek jest załadowany na kilku pojazdach albo składa się z kilku rodzajów towaru, nadawca albo przewoźnik może żądać oddzielnych listów dla każdego pojazdu lub partii. W praktyce zleceniodawcy często wymagają też dodatkowych kopii, więc formularze mają cztery lub więcej warstw. Liczba kopii ponad trzy oryginały nie wynika z Konwencji, tylko z potrzeb stron.

Podpisy, stemple i zastrzeżenia

Podpis nadawcy w polu 22 i podpis przewoźnika w polu 23 zamykają zawarcie umowy przewozu. Podpis przewoźnika potwierdza przyjęcie towaru do przewozu na warunkach opisanych w liście. Z chwilą podpisu list uchodzi do przeciwnego dowodu za potwierdzenie warunków umowy i przyjęcia towaru, w stanie wynikającym z opisu.

Przewoźnik ma obowiązek sprawdzić zgodność wpisów dotyczących liczby sztuk, znaków i numerów oraz widocznego stanu towaru i opakowania. Jeśli nie ma rozsądnych możliwości sprawdzenia, albo coś się nie zgadza, wpisuje zastrzeżenia w polu 18 i uzasadnia je. Zastrzeżenie wiąże nadawcę tylko wtedy, gdy wyraźnie je zaakceptował w liście. Dlatego kierowca nie powinien podpisywać listu "po cichu" z uwagą dopisaną na marginesie, jeśli nikt jej nie zauważy.

• Zastrzeżenia wpisuj konkretnie: "5 palet z uszkodzoną folią", a nie "towar w złym stanie".
• Przy odbiorze odbiorca zgłasza szkody na liście lub w osobnym piśmie w terminach przewidzianych Konwencją, które zależą od tego, czy szkoda była widoczna.
• Zdjęcie podpisanego egzemplarza zrobione na miejscu ułatwia późniejsze rozliczenie, ale nie zastępuje oryginału tam, gdzie przepisy wymagają papieru.

Najczęstsze błędy w dokumencie CMR

Z doświadczenia branży błędy w liście przewozowym CMR powtarzają się w kilku miejscach. Dobrze je znać, bo każdy może wydłużyć rozliczenie albo osłabić pozycję w sporze.

• Różnice między zleceniem a listem: inny adres rozładunku, inna data, inna liczba palet.
• Brak wagi brutto lub waga zaniżona, co wpływa na limit odpowiedzialności przewoźnika.
• Niepodpisane pole nadawcy albo przewoźnika.
• Zastrzeżenia przewoźnika bez zgody nadawcy albo nieczytelne uwagi na trzecim egzemplarzu.
• List zgubiony po rozładunku, gdy kierowca wraca z dokumentami po kilku dniach.

Każdemu z tych błędów można zapobiec tym samym nawykiem: dane przepisujemy z jednego źródła, czyli zlecenia, a nie z kilku maili, i sprawdzamy list przed podpisem w miejscu załadunku.

Wypełnij CMR ze zlecenia bez przepisywania

W Dostarcz wgrywasz zlecenie transportowe w PDF albo wklejasz jego treść, a program odczytuje strony, adresy, daty, ładunek i wagę oraz wypełnia pola listu CMR. Ten sam odczyt tworzy kartę zlecenia i dane do faktury za transport. Gotowy list pobierasz jako PDF do wydruku na zwykłej kartce lub na formularzu, albo wysyłasz kierowcy. Zdjęcie podpisanego egzemplarza wraca do zlecenia, co opisujemy na stronie e-CMR. Przed podpisem zawsze sprawdź wpisy na liście: program przygotowuje dokument, a odpowiedzialność za jego treść pozostaje po stronie nadawcy.

Opisane w tym wpisie zasady mają charakter informacyjny i nie stanowią porady prawnej. W sprawach spornych i przy nietypowych przewozach sprawdź treść Konwencji oraz przepisy właściwe dla danego przewozu.